Een Ecologische Metamorfose in Mechelen en Sint-Katelijne-Waver

De rivier de Vrouwvliet, die door de gemeenten Mechelen en Sint-Katelijne-Waver stroomt, heeft een indrukwekkende ecologische transformatie ondergaan. Het betreft een traject van zo’n 3 km.

Deze werkzaamheden zijn voornamelijk en professioneel uitgevoerd door de firma’s Van Raak L. BV en EcoOever BV, die toonaangevend zijn op het gebied van de aanleg en het herstel van oevers.

 

Vanaf de Maanstraat tot aan het Tivolipark werden, waar mogelijk, de betonnen oeverbescherming en verhardingen verwijderd. In totaal ging het om maar liefst 1.000 ton verharding.
De oever werd verlaagd en vervangen door zachthellende oevers, die ecologisch gezien veel waardevoller zijn voor inheemse planten en dieren.

In sommige gebieden, waar de betonnen oever niet volledig verwijderd kon worden, werd een vooroever gecreëerd. Deze ondiepe zone werd verhoogd met grond en beplant met rietvegetatie. Houten paaltjes, ongeveer 6.000 stuks, met daartussen gebogen wilgentakken en een voorbeplante georol, zorgen ervoor dat het aangeplante riet niet wegzakt.

 

De veelvuldig geplaatste voorbeplante georollen (30×300) zijn NTMB-gecertificeerd. Deze certificering benadrukt de focus op duurzaamheid, ecologische impact en technische prestaties. Daardoor zijn ze bijzonder geschikt voor toepassingen in waterbeheer en oeverherstel, met als doel het behoud en de verbetering van het milieu.

Wat is NTMB?

NTMB staat voor NatuurTechnische MileuBouw waarbij de focus op natuurinclusief ontwerpen, ontwikkelen, werken en beheren ligt.
Er wordt gewerkt met natuurvriendelijke materialen zoals ecologische oeverbescherming, kokosmatten, gevlochten riet, etc…

Toepassingsgebied

Bij Van Raak L. BV betreft het vaak implementatie van geotextielen en geomaterialen, al dan niet voorbeplant en opgekweekt met inheemse helofyten. De toepassingen vinden voornamelijk plaats in teen- en taludversterking en voor het tijdelijk onderdrukken van erosie.

In de toegevoegde foto’s kunt u de evolutie zien bij de aanleg van een vispassage, professioneel uitgevoerd door ons eigen personeel. Door het gebruik van NTMB-gecertificeerd, biodegradeerbaar weefsel type 4 is dit een duurzame en natuurvriendelijke manier om de oevers te verstevigen en optimale doorgroei te garanderen.

Een fiets- en voetgangersbrug is een vaste verbinding voor voetgangers en fietsers, tussen twee punten die gescheiden zijn door een rivier, kanaal, kloof, dal, weg, spoorweg of een ander obstakel. Ze worden gedimensioneerd volgens Eurocode 7 en de geldende voorschriften afhankelijk van de overspanning en de te dragen lasten.

Tot zover de functionele functie. Bij het ontwerp van een brug proberen we zoveel mogelijk tot de verbeelding van de klant te spreken. Naast de wensen van de klant wordt er rekening gehouden met de karakteristieken van de omgeving en het budget. De materiaalkeuze is hier een bepalende factor om tot een brug te komen dat voldoet aan de duurzaamheidseisen van de klant, dat past in hun financiële plaatje en dat in harmonie is met de omgeving.

In opdracht van Delhaize hebben we in Ekeren een fiets- en voetgangersbrug geplaatst over de Kaartse Beek. De brug werd volledig door ons gedimensioneerd, berekend, ontworpen, geproduceerd en geplaatst op locatie. De onderbouw en de leuning is opgebouwd uit staal en werd voorzien van een oppervlaktebehandeling uit metallisatie en poedercoating in dezelfde kleur als de leuning en gevelbekleding van het gebouw. De vorm van de leuning werd ook doorgetrokken van het gebouw naar de brug. Het dek werd opgebouwd uit glasvezelversterkte panelen en voorzien van een slijtlaag als antislip. De kleur van de slijtlaag werd gekozen in functie van de klinkers voor en achter de brug.

Op de abdijsite Herckenrode hebben we een vogelkijkhut geplaatst vlakbij de parking aan de Tuiltermolen. Hier kan je genieten van het uitzicht op de Demervallei en zijn moeras-en watervogels.
Een lange aanloopbrug verbindt de vooruitgeschoven hut met het wandelpad. Een zitbank en een kijkgat op kinderhoogte vergroten de aantrekkelijkheid voor mindervaliden en jonge bezoekers.
De vogelkijkhut en aanloopbrug zijn volledig met FSC hout opgebouwd. Azobé voor de funderingspalen en eik voor de bovenbouw.

Voor de uitbreiding van de fiets-o-strade hebben we een wandbekleding aangebracht tegen de betonnen keerwanden van de fietsdoorgangen onder de betreffende rijwegen.

Deze bekleding heeft niet alleen een esthetische functie maar dient evenzeer als geluidswerende wand voor zowel de gebruikers van de fiets-o-strade maar ook voor de aangrenzende bebouwing.

De bekleding bestaat uit onbehandeld Larix hout, FSC-gelabeld. De bekleding is zo tegen de betonnen keerwanden bevestigd dat er zich achter de gevelbekleding geen stagnatie van water kan voordoen.

De georol, biorol of beter bekend als ‘kokosrol’ is een bouwmateriaal dat valt onder de Natuurtechnische Milieubouw (NTMB). NTMB is een zorgsysteem dat de kwaliteit en technische informatie over deze natuurlijke materialen en hun toepassingen verbeterd. De producent of leverancier kan voor zijn zorgsysteem gecertificeerd worden door een keuringsinstelling zoals COPRO. Van Raak behaalde in 2017 als éérste in België het NTMB certificaat.

De kokosrol is opgebouwd uit 100% kokosvezel die samengeperst wordt tot een cilindrische vorm die samengehouden wordt door een knopenloos kokosnet. De ‘rollen’ kunnen al dan niet voor beplant en opgekweekt worden met inheemse helofyten (waterplanten) om een bepaalde doorworteling te verkrijgen voor de plaatsing.

Aangezien kokosrollen een uitstekende bescherming bieden tegen uitspoeling van een oever of talud worden ze vooral als teen- en taludversterkingen toegepast aan vijvers, beken en waterlopen. Ze vormen een ideale overgangsperiode tot dat de wortels van de vegetatie de oever beschermende functie heeft overgenomen omdat na verloop van tijd de kokosvezels verteren (= biologisch afbreekbaar).

In opdracht van de Vlaamse Milieu Maatschappij hebben wij in Gierle op de Aa een oeverherstelling uitgevoerd met onze zelf opgekweekte, voorbeplante kokosrollen diameter 30cm. De kokosrollen werden vastgelegd tussen PEFC naaldhouten palen. De wortels van de kokosrollen hebben altijd water nodig dus is het belangrijk om het gemiddeld waterniveau te bepalen en de kokosrol op die hoogte aan te brengen. Aangezien het hoogteverschil tussen de bedding en het wateroppervlak te groot was hebben we de kokosrol op hoogte gebracht met waterbouwstenen.